کم شنوایی، معمول ترین شکایتی است که افرادی است که به متخصصان گوش و شنوایی شناسان مراجعه می کنند. در سراسر دنیا حدود هشتصد میلیون نفر به درجاتی از کم شنوایی مبتلا هستند. اما خبر بد اینجاست که بیش از نیمی از این افراد، حتی از کم شنوایی خود آگاهی لازم را نیز ندارند و نمی دانند کیفیتی که از صدای محیط خود دریافت می کنند می تواند بسیار مطلوب تر از آنچه که هست، باشد. در این مقاله قصد داریم شما را با انواع کم شنوایی ها، علل، علائم و عوارض هر یک از آن ها آشنا کنیم.  

 

انواع کم شنوایی ها

کم شنوایی ها به سه دسته کلی تقسیم می شوند:

1) کم شنوایی انتقالی 2) کم شنوایی حسی-عصبی 3) کم شنوایی آمیخته

هر یک از این کم شنوایی ها می توانند حاصل آسیب قسمت های متفاوتی از گوش باشند که بنا به محل آسیب، علائم و عوارض فردی آن ها متفاوت خواهد بود.

 

کم شنوایی انتقالی

علل

در این نوع کم شنوایی، آسیب مربوط به مسیر عبور صدا از لاله گوش تا رسیدن به حلزون گوش است. منظور از حلزون گوش ساختاری مارپیچی است که مملو از سلول های مویی است و به واسطه اعصابی که به آن متصلند، صدا را برای پردازش به مغز ارسال می کند.

در واقع این نوع کم شنوایی می تواند حاصل گرفتگی مجرای گوش توسط جرم، پارگی پرده، شکستگی یا سخت شدگی استخوانچه های گوش میانی، چرک و عفونت گوش خارجی یا میانی (اُتیت) و بدشکلی های مادرزادی لاله و مجرای گوش باشد.

کم شنوایی انتقالی

علائم

افراد دارای کم شنوایی انتقالی صداهای محیط را آرام تر از حد معمول می شنوند و همیشه به تلویزیون و رادیو با صدای بلند گوش می دهند؛ این افراد به ندرت در تمایز گفتار دیگران دچار اشتباه می شوند و معمولاً گفتار برایشان دارای شفافیت و وضوح کافی است و تنها مشکل آنها در گفتگوها پایین بودن شدت صدای طرف مقابل است که با تقویت صدا مشکل فرد رفع خواهد ‌شد. این نوع کم شنوایی در شدید ترین حالت نهایتاً می تواند 60-70 دسی بل (50 الی 60 درصد) شدت صدا را کاهش دهد.

علاوه بر این، افراد دارای کم شنوایی انتقالی صدای خود را بلندتر از حد معمول می شنوند، بنابراین این افراد غالباً آرام صحبت می کنند.

همچنین در موارد یکطرفه، فرد در جهت یابی محاوره‌ها دچار مشکل می شود.

درمان

در بسیاری از موارد کم شنوایی انتقالی موقت بوده و با درمان های دارویی قابل معالجه است. در موارد محدودی مانند شکستگی یا ثابت شدگی استخوانچه ها و اتواسکلروزیس می توان با جراحی شنوایی فرد را تا حد مطلوبی ارتقا داد. علاوه بر موارد ذکر شده، سمعک نیز برای این افراد بسیار کارساز است و با استفاده از سمعك فرد مي تواند از باقي مانده شنوايي خود به خوبي استفاده كند. در این موارد شنوایی شناس با تست های ارزیابی دقیق، آستانه های شنوایی بیمار را اندازه گیری کرده و سمعک متناسب با گوش او را تجویز می کند.

کم شنوایی حسی-عصبی

شایع ترین نوع کم شنوایی است که علت آن وجود مشکل در گوش داخلی یا عصب گوش و در نتیجه اختلال در انتقال سیگنال‌های عصبی به مغز است. برخلاف کم شنوایی انتقالی دامنه حسی-عصبی از بسیار خفیف تا ناشنوایی کامل گسترده است.

علل

اختلالات ژنتیکی، بیماری های دوران نوزادی، زردی، سرخک، قرار گرفتن در معرض اصوات بلند به طور مداوم، پیرگوشی، آسیب های ناشی از ضربه به سر، عوارض جانبی ناشی از مصرف برخی داروها و اختلالات عصبی از اصلی ترین علل بوجود آمدن این نوع افت شنوایی است.

کم شنوایی حسی عصبیعلائم

این نوع کم شنوایی برخلاف نوع انتقالی هم روی شدت و هم روی وضوح صدا تأثیر می گذارد. شکایت افراد دارای کم شنوایی حسی-عصبی معمولاً این است که صدای اطرافیان خود را می شنوند ولی نمی تواند متوجه صحبت هایشان شوند.

حضور در محیط های پر سر و صدا برای این افراد آزاردهنده است و دنبال کردن مکالمات در محیط های شلوغ برایشان دشوار است.

این نوع کم شنوایی هم مانند نوع انتقالی متناسب با علت به وجود آورنده اش می تواند یک طرفه یا دوطرفه باشد.

همچنین، افراد دارای این نوع کم شنوایی برخلاف افراد دارای افت شنوایی انتقالی، صدای خود را نیز آرام می شنوند و بلندتر از حد معمول صحبت می کنند.

درمان

کم شنوایی حسی-عصبی معمولاً دائمی است و درمان های دارویی و جراحی اغلب در درمان آن عاجزند. برای درمان آن غالباً از تجهیزاتی چون سمعک و کاشت حلزون استفاده می شود.

کم شنوایی آمیخته

کم شنوایی آمیخته ناشی از ترکیب کاهش شنوایی حسی-عصبی و کاهش شنوایی انتقالی است.

علل

در به وجود آمدن کاهش شنوایی آمیخته نوع انتقالی و حسی-عصبی می توانند به صورت هم همزمان در بروز این عارضه سهیم باشند؛ مانند یک تصادف و انفجار که هر دو بخش انتقالی و حسی-عصبی گوش را متأثر می کند و هم به صورت غیر همزمان. مانند فردی که دارای کم شنوایی حسی-عصبی حاصل از اختلالات عصبی است و به مرور زمان مجرای گوشش با جرم پر شده است یا کسی که کم شنوایی انتقالی حاصل از چسبندگی استخوانچه های گوش میانی دارد و به مرور زمان دچار پیرگوشی شده است.

علائم

از علائم هردو نوع کم شنوایی انتقالی و حسی-عصبی در کاهش شنوایی آمیخته دیده می شود.

درمان

تمام موارد درمانی ذکر شده برای کم شنوایی های انتقالی و حسی-عصبی در اینجا نیز بنا به سهم هرکدام از عارضه های انتقالی و حسی-عصبی می تواند بنا به اولویت به کار گرفته شود.